نقش حرفه ای معلمان در نظام اموزشی و توسعه سیاسی اجتماعی معلمان

چکیده

در یک نگاه دقیق، آموزش و پرورش در کانون رشد فردی و اجتماعی قرار می گیرد. با این ویژگی محوری، هیچ نهاد دیگری به اندازه آموزش و پرورش با چالش اساسی و بنیادی روبه رو نبوده و نیست. امروزه نمی توان ضرورت، فوریت و نیز اعجاز آموزش و پرورش را برای آینده کم ارزش شمرد. بنیان همبستگی اجتماعی، پیشرفت همه جانبه جامعه، توسعه پایدار، تعالی انسانیت و صلح و دوستی، به آموزش و پرورش وابسته است. البته نیل به این اهداف، در گرو عوامل متعددی است. با نگاهی به نظام تربیتی و مطالعه عناصر و مؤلفه های گوناگون آن، خواهیم دید که شاخص ترین و ممتازترین مؤلفه آن، «معلم» است که بنیانی برای رویارویی با چالش ها و بحران های حال و آینده نظام آموزشی محسوب می شود. البته نگرش نظام مند ایجاب می کند که همه مؤلفه ها را مورد توجه قرار دهیم؛ لیکن با توجه به موضوع بحث، می توان نقش برخی عناصر از جمله معلم را برجسته تر دانست. لذا با چنین تأکیدی، آنچه فوریت دارد، تغییر نگاه نسبت به «نقش معلم» است ــ نقشی که به مراتب از نقش منتقل کننده مفاهیم و مطالب علمی به فراگیران، فراتر می رود. در عصر پرشتاب تحولات امروزی، معلم باید در فرایند آموزش و تدریس به عنوان عامل یا «کارگزار فکور» ظاهر شود. بر این مبنا، وی باید از توان و شایستگی ایجاد، تقویت عزم، اهتمام، رغبت و انگیزه یادگیری در دانش آموزان برخوردار باشد. این مقاله، ضمن توجه به اهمیت آموزش و پرورش و جایگاه ممتاز معلم، به عواملی که به ایفای نقش هرچه مطلوب تر حرفه و تفکر معلمی کمک می کند، پرداخته است.

کلمات کلیدی  

معلم, نظام آموزشی,حرفه,آموزش, تدریس, تربیت, نقش حرفه معلم, هنر, یادگیری،

تبیین جایگاه مدرسه و معلم در تربیت اجتماعی دانش آموزان و ارایه راهکار برای بهبود کیفیت آن

چکیده

جامعه پذیری یک جریان است که در آن افراد شخصیت و هویت خود را بدست می آورند و نحوه ی زندگی را یاد می گیرند. جامعه پذیری یک نقطه اتصال ضروری و حیاتی بین فرد و جامعه است. یکی از مهم ترین اهداف تعلیم و تربیت، اجتماعی ساختن دانش آموزان است. هدف اصلی این پژوهش، تبیین نقش مدرسه و معلم در تربیت اجتماعی دانش آموزان و همچنین ارائه راهکار هایی برای کیفیت بخشیدن به آن است. اینکه در مدرسه چگونه به دانش آموزان آموزش داده شود تا بتوانند در گروه با یکدیگر تعامل داشته باشند، نقش خود را در جامعه بدانند و به طور کلی “عضو سودمند و موثر جامعه” باشند. مدرسه می تواند با برگزاری گردهمایی ها، توجه به برنامه های فوق برنامه و ایجاد فرصت های برای دانش آموزان که بتوانند در امور مدرسه نقش داشته ، نقش بسزایی در تربیت اجتماعی دانش آموزان داشته باشد. همچنین رفتار، اخلاق، دانش علمی و الگوی های تدریس معلم نیز نقش غیرقابل انکاری در جامعه پذیری دانش آموزان دارد.

کلمات کلیدی :

تعلیم و تربیت, تربیت اجتماعی, مدرسه, معلم

نقش ایدئولوژیک سیاسی – اجتماعی معلم در سند تحول بنیادین

چکیده

امروزه ضرورت، فوریت و نیز اعجاز آموزش و پرورش برای آینده پر ارزش است. بنیان همبستگی اجتماعی، پیشرفت همه جانبه جامعه، توسعه پایدار، تعالی انسانیت و صلح و دوستی، به آموزش و پرورش وابسته است.  لذا این ضرورت جز با برخورداری کارگزاران آموزش و پرورش من جمله معلمان از شایستگی های اجتماعی و سیاسی محقق نمی شود. در حال حاضر از مهم ترین اسنادی که همچون چراغ راهی مسیر تحقق اهداف نظام آموزش و پرورش را نشان می دهد، سند تحول بنیادین است. لذا این تحقیق، به تحلیل ابعاد شایستگی های سیاسی – اجتماعی معلم در سند تحول بنیادین با استفاده از  روش تحلیل اسناد و مطالعه منابع معتبر می پردازد. با استفاده از  روش پژوهش توصیفی – تحلیلی به این سوال پاسخ می دهد که “نقش ایدئولوژیک معلمان در تربیت و تحولات سیاسی – اجتماعی دانش آموزان به چه میزان است؟” و با توجه  به بررسی های صورت گرفته  نتایج حاصل نشان داد که علی رغم تاکیدات بی شمار صاحبان اندیشه مبنی بر نیازمندی جامعه به معلمی با بصیرت در حوزه های اجتماعی و سیاسی، این مهم به طور خاص مورد توجه قرار نگرفته است و باید در لا به لای متون سند تحول به عنوان نقشه راه دنبال این موضوع بود .

کلید واژه ها:

شایستگی های سیاسی- اجتماعی, معلم, تربیت سیاسی, تربیت اجتماعی

نقش دانشگاه فرهنگیان در توسعه سیاسی و اجتماعی جامعه

چکیده

دانشگاه فرهنگیان نیز مجموعه­ای مستقل از جامعه نبوده و ضمن تاثیرپذیری از نظام سیاسی و اجتماعی، توانایی مهمی در تاثیرگذاری بخش های مختلف آن را نیز دارد؛ حال دانشگاه فرهنگیان از آنجایی که یکی از عاملان اساسی در تربیت معلمان به حساب می آید، لازم است این سازمان را از سایر نهاد­ها و ارگان­های اجتماعی در جهت توسعه سیاسی و اجتماعی مؤثرتر دانست؛ تا جایی که در جهت نقش و تاثیر دانشگاه فرهنگیان در توسعه سیاسی و اجتماعی، این مطالعه به روش تحلیل فلسفی مبتنی بر استدلال­های عقلانی انجام و جهت جمع­آوری اطلاعات از منابع کتابخانه­ای استفاده گردید تا بدین وسیله در این روش پس از تعاریف متغیرهای اصلی به تجزیه و تحلیل داده­ها پرداخته ­شود. پس از تجزیه و تحلیل داده­ها می توان عنوان کرد که، دانشگاه فرهنگیان لازم است متناسب با اهداف آموزش و پرورش برنامه های را در جهت پرورش و تقویت الگو هاو نگرش های چون افزایش مشارکت سیاسی، ارتقا و بهبود فرهنگی، برپایی عدالت، وحدت و هماهنگی اجتماعی، علاقه و اشتیاق به آرمان ها و ارزش های سیاسی واجتماعی، آگاهی از نظام ها و فهم سیاسی و اجتماعی طراحی نماید. همچنین در جهت افزایش تاثیر گذاری دانشگاه فرهنگیان می بایست در برنامه ها، رویکردها و روش های آموزشی دانشگاه تجدید نظری اعمال گردد.

کلمات کلیدی: توسعه سیاسی, توسعه اجتماعی, دانشگاه, معلم, آموزش و پرورش

بررسي نقش معلم در تربيت سياسي – اجتماعي دانش آموزان

چكيده
جامعه پذيري يا اجتماعي شدن فرايندي است كه به انسان راه هاي زندگي كردن در جامعه را مي آموزد و ظرفيت هاي او را در جهت انجام وظايف فردي و به عنوان عضو جامعه توسعه مي بخشد از منظر ديگر جامعه پذيري فراگردي است كه طي آن فرد شيوه هاي رفتاري ، باورها ، ارزش ها ، الگو ها و معيار هاي فرهنگي خاص جامعه را ياد مي گيرد و آن ها را جزو شخصيت خود مي سازد.در اين راستا نقش معلم به عنوان اينكه رفتار ها ، ارزش ها و معيار ها ي خاص جامعه را به افراد مي آموزد و در تربيت سياسي و اجتماعي آنها اهميت فراواني دارد. به همين دليل هدف پژوهش حاضر، بررسي نقش معلم در تربيت سياسي – اجتماعي دانش آموزان است روش تحقيقي كه در اين تحقيق به كار برده شده است روش مروري و كتابخانه اي مي باشد. و نتايح به دست امده نشان مي دهد كه نظام آموزشي يا سيستم تعليم و تربيت رسمي در هرجامعه مهم ترين نقش را در جامعه پذيري افراد دارد كه از طريق مواد درسي، مواد اموزشي و همچنين معلمان اين فرايند صورت مي پذيرد، اما معلم به دليل برخورد مستقيم با دانش آموزان در خلال سال هاي سازنده ي زندگي و همچنين نفوذ قابل توجه بر تفكرات آنان ، نقش تعيين كننده در اين راستا دارد. معلم همواره به عنوان يكي از عوامل مهم در جامعه پذيري دانش اموزان مي باشد .

كليد واژه: معلم,تربيت سياسي- اجتماعي, دانش اموزان , جامعه پذير

بررسی نقش معلم در تربیت اجتماعی دانش آموزان ابتدایی

چکیده
هدف ازمطالعه ی حاضر،بررسی جایگاه تربیت اجتماعی در بین دانش آموزان ابتدایی و نقش تأثیرگذارمعلم درتربیت اجتماعی آنان است. تربیت اجتماعی یعنی آماده کردن افرادبرای زندگی بهترومطلوبتردرجامعه ودرمیان شهروندان است.انسان موجودی اجتماعی است ونیازبه روابط ومناسبتهای اجتماعی دارد.امروزه زندگی اجتماعی برای انسان دارای اهمیت است وزندگی انفرادی نوعی مجازات برای اوتلقی میشود؛بدون زندگی اجتماعی احتمال نداردکه بتواندمشکلات ونواقصی راکه دراعمال ورفتارواخلاقش وجودداردراشناسایی کرده وآن رابرطرف کند.آموزش وپرورش یک نظام اساسی درهرکشوراست.معلمان بهعنوان بهترین افرادمعرفی میشوندکه درنیروی انسانی آموزش وپرورش نقش حیاتی برعهده دارند.ازویژگیهای دانشآموزان در مقطع ابتدایی: ایجاد علاقه به کشوروجامعهی خود،فعالیتهای گروهی وهمکاری بابزرگترهااست. دانشآموزان همهی اعمال ورفتارمعلم خودرازیرنظردارندوازآنهادرس میگیرند.درواقع آنچه راکه بهصورت عینی مشاهده میکننددرذهنشان ثبت میشود. درفرآیندتربیت اجتماعی دانشآموزان، معلم درجایگاه دوم قرارداردکه بایدازطریق الگوهای عملی ورفتاری، نقصهای تربیتی خانواده را که جایگاه اول به خوداختصاص داده جبران کند.اینروزهافرصت بچههابرای برقراری ارتباط ویادگیری مهارتهای دیگران کمتراز قبل شده ،بیشتروقت خودرابهتنهایی میگذرانندوبافاصله گرفتن ازاعضای خانواده امکان تربیت اجتماعی کمتری پیدامیکنند. اگر دانشآموزان نقصهایی رادرخانواده داشته باشندازطریق معلم میتوانندآن نقصهاراجبران کرده وزندگی مطلوبی رادرجامعه داشته باشند.این مقاله به روش توصیفی وبااستفاده ازشیوهی کتابخانهای وبررسی منابع موجودبه موضوع موردمطالعه پرداخته است. درپایان برطبق مطالعات وبررسیهایی که صورت گرفت این نتیجه حاصل شد :اگردانشآموزان نتواننددرمحیط خانوادهشان به هردلیلی به تربیت اجتماعی صحیح برسند؛معلم باگروهبندی کردن دانشآموزان درکلاس وتشویق کردن دانشآموزان به همکاری بایکدیگر،واگذارکردن وظایف درداخل مدرسه ودرنهایت خارج ازمدرسه میتواندتاحدودزیادی درتربیت اجتماعی آنان تأثیرگذارباشد.همچنین دانشآموزان بهصورت پنهان ازاخلاق،رفتاروکردارمعلم خودالگوبرداری میکنند. لذامعلمان بایدنهایت دقت وتوجهشان رابهکارگیرندتاالگوی مناسبی برای دانشآموزان باشند.

کلمات کلیدی: تربیت اجتماعی,دانش آموزان ,معلم

نقش معلمان در توسعه سیاسی و اجتماعی

چکیده

آموزش و پرورش به عنوان یک نهاد اجتماعی به طور رسمی وظیفه تعلیم  و تربیت افراد جامعه را برعهده دارد. مردم، مسئولین و اندیشمندان همگی بر این باور هستند که رشد و توسعه یک کشور به پرورش انسان های آگاه و برخوردار از مسئولیت بستگی دارد. هدف از این پژوهش توجه به نقش معلم به عنوان هسته مرکزی آموزش و پرورش در توسعه سیاسی و اجتماعی جامعه و نیم نگاهی به تربیت حرفه ای معلمان و بهبود کیفیت مراکز تربیت معلم می باشد. در این نوشتار از روش کتابخانه ای – تحلیلی استفاده شده است. با توجه به ویژگی های جوامع توسعه یافته و همچنین شرایط موجود به این نتیجه می رسیم که از بایسته های سیاسی و اجتماعی یک کشور که خواستار توسعه و تحول و بهبود شرایط زیستی می باشد، این است که تربیت معلم قوی داشته باشد تا بتواند معلمانی حرفه ای تربیت کند و این معلمان با تربیت نیروی انسانی ماهر و مخترع که سرشار از حس وطن دوستی باشند نیز موجب تغییر و تحول  و توسعه در عرصه های مختلف جامعه می شوند. ودست آخر باید انقلابی در برنامه های درسی و پرورشی دانش آموزان و دانشجویان به وجود آوردکه مبتنی بر نظر کارشناسان و مربیان بزرگ تربیتی باشد.

کلمات کلیدی: آموزش و پرورش, معلم, توسعه, نیروی انسانی, توسعه سیاسی و اجتماعی.

شایستگی و مهارت های مورد نیاز معلمی در تربیت سیاسی و اجتماعی دانش آموزان

چکیده

جهان امروز دنیای اطلاعات، پیچیدگی های سیاسی-اجتماعی و گسترش ارتباطات است به گونه ای که مرزها پشت سر نهاده شده و دنیا را همانند یک شبکه اجتماعی به هم متصل کرده است. این مطلب بسیاری از جنبه های زندگی ما و به ویژه نسل جدید را تحت تاثیر قرار داده است. دانش آموزان سرمایه ها و آینده سازان کشور هستند به همین دلیل وظیفه یک معلم هوشیار و متعهد این است که در تربیت سیاسی و اجتماعی دانش آموزان به نحوه موثر و شایسته ای اثر گذار باشد و به گونه ای دانش آموزان را تربیت کند که خود بتوانند در این دنیای بزرگ مسائل و چالش های پیش رویشان را بشناسند و در مسائل سیاسی و اجتماعی جامعه خود آگاهانه و با بصیرت شرکت داشته باشند. برای دستیابی به این مهم معلم باید از مهارتها و شایستگی هایی از جمله افزایش اطلاعات در همه زمینه ها، مهارت برقراری ارتباط موثر، به روز بودن و آگاه بودن به مسائل روز، مهارت مشارکت دادن دانش آموزان در کار گروهی و داشتن بصیرت سیاسی و اجتماعی برخوردار باشد که دستیابی به این نتیجه خود دقت در امر گزینش معلمان با بصیرت، برقراری جلسات هم اندیشی معلمان، فراهم ساختن فضای آشنایی دانشجو-معلمان با مسائل سیاسی و اجتماعی روز و برگزاری دوره های آموزشی جهت تقویت بصیرت معلمان در حین خدمت را می طلبد.

کلمات کليدي: تربیت، سیاست، اجتماع،  معلم،  بصیرت